PROSIECT GWELLA RHESTRU 2009: MÂN SAFLEOEDD CANOLOESOL A AMDDIFFYNNWYD

Fel rhan o raglen Cadw yn 2007 i fynd i’r afael â mathau o henebion heb gynrychiolaeth ddigonol, gwerthusodd Ymddiriedolaeth Archaeolegol Dyfed anheddau caerog canoloesol yn y rhanbarth. Roedd yr astudiaeth yn canolbwyntio ar fwntiau, safleoedd â ffos o’u hamgylch, a gwaith cylch a gofnodwyd yn y Cofnod Amgylchedd Hanesyddol. O’r 180 cofnod a adolygwyd, dewiswyd 22 safle i’w hasesu’n fanwl, ac ymwelwyd â nhw yn gynnar yn 2009. Roedd yr arolwg yn cadarnhau enghreifftiau o fwntiau, safleoedd â ffos o’u hamgylch, a gwaith cylch, gan hefyd ailddosbarthu nifer o gofnodion fel ffermydd diweddarach, clostiroedd o’r Oes Haearn, neu safleoedd nad oes modd eu hadnabod mwyach. Mae’r prosiect wedi egluro goroesiad ac arwyddocâd y dosbarth pwysig hwn o henebion, gan lywio blaenoriaethau cofrestru yn y dyfodol.