Gan Neil McGuinness, Uwch Archaeolegydd (Gwynedd)
Mae cofnodi, dogfennu ac arolygu asedau archeolegol yn rhan hanfodol o bwysig o’r broses archeolegol. Mae recordio digidol 3D, gan ddefnyddio dulliau modern megis ffotogrametreg (gan ffotograffig sy’n gorgyffwrdd) a sganio â laser, wedi dod yn offeryn a ddefnyddir fwyaf oherwydd gywirdeb manwl a chyflymder yr arolygon a natur gynhwysfawr y data 3D a gesglir. Mae ffotogrametreg a sganio â laser yn cynhyrchu cymylau pwynt 3D o arwyneb gwrthrych targed, a gellir eu defnyddio i gofnodi asedau archeolegol ar amrywiaeth o wahanol raddfeydd, o gofnodion lefel gwrthrych hyd at dirweddau cyfan. Gellir defnyddio’r cymylau pwynt yn uniongyrchol i gynhyrchu lluniau llinell ddigidol, graddedig, gweddluniau, trawstoriadau a chynlluniau, neu eu prosesu ymhellach i gynhyrchu modelau drychiad digidol, modelau 3D wedi’u rhwyll a’u rendro, a ffotograffau orthomosaig.
Mae enghreifftiau o arolygon digidol 3D Heneb yn cael eu cyhoeddi’n aml i byrth Heneb ar wefan Sketchfab er mwyn rhannu data canlyniadol yr arolwg gyda chleientiaid, rhanddeiliaid eraill ac aelodau’r cyhoedd. Mae defnyddio Sketchfab, sydd ar gael am ddim trwy unrhyw borwr gwe safonol, yn dileu’r angen i bobl sy’n dymuno gweld y modelau gael meddalwedd arbenigol wedi’i osod ar eu dyfeisiau ac yn caniatáu mynediad rhyngweithiol i’r modelau 3D.
| Mae prosiectau arolwg digidol 3D diweddar Heneb Gwynedd yn cynnwys arolwg o rannau o gasgliadau Amgueddfa Lechi Cymru, Llanberis, a gynhaliwyd er mwyn cofnodi’r casgliadau yn eu lle cyn eu hadleoli cyn y gwaith adnewyddu; ac arolwg o Ffermdy Pen-y-bryn o ddiwedd yr 17eg ganrif, Tal-y-sarn, Gwynedd, y gofynnwyd amdano gan Cadw fel rhan o fonitro cyflwr: |
