Ynglŷn â Heneb
Heneb: Ffurfiwyd Ymddiriedolaeth Archaeoleg Cymru yn 2024 drwy uno pedair ymddiriedolaeth archaeolegol ranbarthol Cymru—Clwyd-Powys, Dyfed, Morgannwg-Gwent, a Gwynedd. Am dros 40 mlynedd, bu’r ymddiriedolaethau hyn yn chwarae rhan hollbwysig yn y gwaith o ddiogelu treftadaeth archaeolegol Cymru, ac mae Heneb yn parhau â’r gwaddol hwn fel sefydliad annibynnol sy’n ymroi i ddiogelu amgylchedd hanesyddol cyfoethog Cymru, ymchwilio iddo a’i hyrwyddo.
Ein cenhadaeth yw meithrin dealltwriaeth ddyfnach o orffennol Cymru, dathlu ei hanesion diwylliannol amrywiol, a sicrhau bod cenedlaethau’r dyfodol yn gallu cysylltu â’u treftadaeth.
Drwy ymchwil arloesol, ymgysylltu cymunedol cynhwysol, a phartneriaethau cydweithredol, mae Heneb yn gweithio i wneud archaeoleg yn hygyrch ac yn berthnasol i bawb.
Ein Pwrpas
Mae Heneb yn bodoli i ysbrydoli dealltwriaeth ddyfnach o dreftadaeth Cymru. Rydym yn gweithio i sicrhau bod tirwedd archaeolegol Cymru yn cael ei gwarchod a’i bod yn hygyrch i bawb, gan feithrin ymdeimlad o hunaniaeth ddiwylliannol a rennir a balchder yn hanes y genedl.
Beth Rydyn Ni’n Ei Wneud
Mae Heneb yn cynnig ystod gynhwysfawr o wasanaethau archeolegol a threftadaeth. Mae ein gwaith yn cynnwys:
Rheoli’r Cofnod Amgylchedd Hanesyddol
Rydym yn goruchwylio ac yn cadw cofnodion o safleoedd archaeolegol a thirweddau hanesyddol ledled Cymru, gan sicrhau bod gwybodaeth gywir ar gael ar gyfer ymchwil, cynllunio a budd y cyhoedd.
Cloddfeydd ac Arolygon
Mae ein timau’n cynnal cloddfeydd ac arolygon archaeolegol i ddatgelu darganfyddiadau newydd a gwarchod safleoedd sydd dan fygythiad.
Ymchwil a Chyhoeddiadau
Rydym yn cynhyrchu adroddiadau manwl ar ein canfyddiadau ac yn rhannu ein gwybodaeth drwy gyhoeddiadau, gan sicrhau bod archaeoleg Cymru yn cael ei chofnodi a’i hastudio am flynyddoedd i ddod.
Ymgysylltu â’r Gymuned
Rydym yn cynnal digwyddiadau, diwrnodau agored a rhaglenni addysgol i gynnwys pobl o bob oed mewn archaeoleg, gan feithrin ymdeimlad o berchnogaeth a chysylltiad â’u treftadaeth leol.
Ymgynghori a Chynghori
Mae Heneb yn darparu arweiniad arbenigol ar gynllunio a rheoli treftadaeth, gan helpu i sicrhau bod datblygiadau modern yn cyd-fynd â thirweddau hanesyddol Cymru.
Ein Gweledigaeth
Mae datgelu, gwarchod a rhannu archaeoleg gyfoethog Cymru wrth galon popeth rydyn ni’n ei wneud. Rydyn ni’n credu y dylai archaeoleg fod yn rhan fyw o dirwedd ddiwylliannol Cymru, gan gysylltu cymunedau â’u gorffennol ac ysbrydoli ymdeimlad o hunaniaeth gyffredin.
Ein gweledigaeth yw creu dyfodol lle mae treftadaeth nid yn unig yn cael ei gwarchod ond yn cael ei chofleidio’n frwd gan bawb.
Drwy ein gwaith, rydym yn ymdrechu i:
Ein Hymrwymiad
Mae Heneb wedi ymrwymo i ddiogelu gorffennol archaeolegol Cymru a hyrwyddo pwysigrwydd hanes i gymdeithas fodern.
Ein Gwaddol
Mae Heneb yn adeiladu ar waith y pedair ymddiriedolaeth flaenorol, ac mae pob un ohonynt wedi chwarae rhan bwysig yn y gwaith o siapio ein dealltwriaeth o archaeoleg Cymru dros y pedwar degawd diwethaf.
Gosododd y cyn ymddiriedolaethau y sylfeini ar gyfer diogelu safleoedd allweddol a datblygu cysylltiadau cryf â chymunedau lleol.
Fel Heneb, rydym yn cario’r etifeddiaeth hon ymlaen, gan gyfuno arbenigedd rhanbarthol â chyrhaeddiad cenedlaethol i sicrhau bod archaeoleg Cymru yn parhau i ffynnu.
Ein Symbol: Plac Efydd Moel Hiraddug
Mae plac efydd Moel Hiraddug, a ddarganfuwyd yn 1872 ar fryngaer yn Sir y Fflint, yn symbol ar gyfer Heneb.
Mae’r arteffact hwn, sy’n dyddio i ddechrau’r ganrif 1af CC, yn ymgorffori hanes dwfn y rhanbarth ac yn adlewyrchu cenhadaeth Heneb i uno arbenigedd y pedair ymddiriedolaeth ranbarthol yn un sefydliad.